Có một chiêu qua mặt mọi camera đóng dấu thời gian: mở ảnh hôm qua trên laptop (hoặc in ra), rồi hôm nay chụp lại màn hình. Ảnh mới mang giờ hôm nay, vị trí hôm nay, nhưng cảnh thì cũ. Kiểu "báo cáo ảnh công trình từ quán cà phê" này không hiếm. ProofCam có hai tính năng nhắm vào chiêu đó. Phát hiện chụp lại màn hình kiểm tra mỗi tấm ảnh xem có dấu hiệu chụp từ màn hình hay ảnh in không. Live proof (ảnh sống) giữ một đoạn clip ngắn ngay trước và sau lúc bấm, để ghi lại cả khoảnh khắc chứ không chỉ một khung hình.
Cả hai giúp việc làm giả khó hơn và dễ lộ hơn. Không tính năng nào hứa bắt được 100 % trường hợp, và app nói rõ điều đó.
Phát hiện chụp lại màn hình hoạt động thế nào
Ngay sau khi bấm chụp, trước khi lưu ảnh, ProofCam phân tích hình:
- Trên Android, app xem màu sắc và hoa văn trong ảnh (phân tích RGB). Chụp màn hình thường tạo ra vân moiré (các gợn sóng nhỏ do lưới điểm ảnh của màn hình) và sọc ngang do tần số quét. ProofCam đo cả hai.
- Trên iPhone, app còn dùng dữ liệu chiều sâu từ camera kép, camera TrueDepth và cảm biến LiDAR trên máy có LiDAR. Cảnh thật có xa có gần, còn màn hình hay tờ giấy thì phẳng. ProofCam kết hợp kiểm tra độ phẳng với phân tích moiré và sọc như Android.
Vì iPhone đo được chiều sâu nên phát hiện trên iOS thường mạnh hơn. Trên Android, kết quả chỉ dựa vào hình ảnh, nên hãy xem đó là lời cảnh báo hữu ích.
Nếu điểm nghi ngờ cao, app hiện thông báo: ảnh có thể được chụp từ màn hình hoặc ảnh in. Bạn chọn Chụp lại cảnh thật, hoặc Vẫn lưu. Ảnh vẫn lưu sẽ được đánh dấu để người duyệt biết cảnh báo đã bị bỏ qua.
Free cảnh báo, Business có thể chặn
| Gói | Khi nghi ảnh chụp lại |
|---|---|
| Free và Plus | Hiện cảnh báo với lựa chọn Chụp lại hoặc Vẫn lưu. Lựa chọn được ghi cùng ảnh. |
| Team Business | Quản trị viên bật "Không lưu ảnh nghi chụp từ màn hình/giấy in". Nhân viên chỉ có thể chụp lại. |
Có những việc bắt buộc phải chụp màn hình: bảng điều khiển máy, đồng hồ điện tử, cân điện tử, màn hình tủ điện. Khi đó hãy bật Chế độ chụp màn hình thiết bị trên camera. Ảnh đó sẽ bỏ qua kiểm tra và được ghi là cố ý chụp màn hình, nên không bị hiểu nhầm là gian lận.
Live proof: clip ngắn quanh mỗi tấm ảnh
Một khung hình có thể dàn dựng, còn một đoạn clip chuyển động thì khó làm giả hơn nhiều. Khi bật Live proof, ProofCam giữ khoảng 1,5 giây trước và 1,5 giây sau khi bấm, rồi lưu clip ngay trong file ảnh dưới dạng Motion Photo. Watermark cũng được in lên clip, nên clip hiện đúng giờ và địa điểm như ảnh.
Người duyệt được gì:
- Chuyển động thật. Thấy máy lia qua cảnh thật, người đi lại, ánh sáng thay đổi. Clip quay một màn hình phẳng trông khác hẳn.
- Một file duy nhất. Clip nằm trong file ảnh, nên dấu vân tay của Mã ảnh phủ cả file. Sửa file thì mã không còn khớp. Xem thêm Mã ảnh Photo Code xác minh ảnh gốc.
- Dữ liệu chuyển động. ProofCam ghi thêm mức rung lắc của máy trong lúc quay clip.
Muốn xem, mở ảnh trong ProofCam rồi nhấn giữ. Một số ứng dụng thư viện ảnh hỗ trợ Motion Photo cũng phát được; app Ảnh của iPhone thì không phát clip này, nhưng ProofCam phát được.
Cách dùng từng bước
- Bật Live proof. Vào Cài đặt, bật Live proof (gói Plus, hoặc là thành viên team Business).
- Chụp như bình thường. Không cần bấm thêm gì, mỗi ảnh tự kèm clip.
- Xem lại clip. Mở ảnh bất kỳ, nhấn giữ để phát.
- Với team: trong Teamspace, quản trị viên bật Bắt buộc Live proof cho ảnh chấm công. Khi đó ảnh vào ca, ra ca của nhân viên luôn kèm clip.
Live proof làm mỗi ảnh nặng thêm khoảng 1–3 MB. Tính năng tự tạm dừng khi pin yếu hoặc máy nóng, và camera hiện dòng thông báo khi đó.
Mẹo nhỏ
- Lia máy nhẹ một giây trước khi bấm, hoặc bước vài bước. Clip sẽ thuyết phục hơn.
- Chỉ bật Chế độ chụp màn hình thiết bị khi thật sự chụp màn hình, xong thì tắt.
- Với chấm công, kết hợp Live proof với các lớp kiểm tra khác trong bài chấm công bằng ảnh với selfie, geofence, Wi‑Fi và QR.
Câu hỏi thường gặp
Phát hiện chụp lại có thể nhầm không?
Có. Vải có hoa văn, hàng rào lưới đôi khi trông giống moiré, còn ảnh in rất đẹp chụp trong ánh sáng tốt có thể lọt qua. Vì vậy Free và Plus chỉ cảnh báo và cho phép giữ ảnh, và kết quả luôn được ghi lại chứ không giấu đi.
Gói nào có Live proof?
Live proof thuộc gói Plus, và có cho thành viên team Business (hoặc team đang dùng thử). Cảnh báo chụp lại có ở mọi gói; chặn lưu ảnh nghi ngờ là cài đặt của team Business.
Có cần mạng không?
Không. Cả hai chạy ngay trên điện thoại lúc chụp, nên vẫn dùng được ở công trình mất sóng. Kết quả sẽ đồng bộ cùng ảnh sau.
