"Ảnh này chụp về hướng nào?" là câu hỏi hay gặp nhất khi xem lại ảnh hiện trường, và cũng khó trả lời nhất sau một tuần. Dãy tấm pin chụp từ phía nam hay phía bắc? Bức tường kia nghiêng thật hay do cầm máy lệch? Anten có quay đúng góc phương vị trong thiết kế không?
ProofCam biến chính các cảm biến trong máy thành công cụ để đo độ nghiêng bằng điện thoại ngay khi chụp ảnh. Vạch thước thuỷ trên khung ngắm giúp cầm máy thẳng, góc phương vị (theo bắc thật hoặc bắc từ) được in lên ảnh, còn góc ngẩng và góc nghiêng được lưu trong dữ liệu bằng chứng. iPhone còn có màn hình đo độ nghiêng riêng. Bài này nói rõ từng công cụ làm gì, đọc số thế nào và cần gói nào.
Thước thuỷ trên khung ngắm camera
Thước thuỷ hiện một vạch ngang trên khung ngắm, chuyển sang trạng thái "thăng bằng" khi máy lệch không quá ±1°.
- Android: bấm Thước thuỷ trên thanh công cụ phía trên camera. Nút này ẩn khi ở chế độ quay video.
- iPhone: bật Thước thuỷ trong Cài đặt.
Cần chụp thứ vốn dĩ nằm nghiêng, như mái dốc hay đường dốc? Áp máy theo bề mặt chuẩn rồi bấm Đặt 0. Từ đó thước đo so với vị trí này. Bỏ đặt 0 để quay về mặt phẳng ngang thật.
Thước thuỷ miễn phí trên cả hai nền tảng. Nó cũng hỗ trợ tính năng cảnh báo ảnh bị mờ, bị nghiêng, vốn sẽ nhắc khi ảnh bị cầm lệch thấy rõ.
Góc phương vị trên ảnh
Bật công tắc La bàn trong mẫu watermark, ProofCam sẽ in một dòng như N 358°T lên ảnh:
- con số là hướng camera đang quay tới;
- T là bắc thật (bắc địa lý), M là bắc từ.
Hướng chụp cũng được ghi vào dữ liệu EXIF của ảnh, nên phần mềm bản đồ, GIS đọc được. Dòng la bàn miễn phí.
ProofCam đánh giá độ tin cậy của la bàn theo bốn mức: cao, trung bình, thấp, không đáng tin. Khi không đáng tin, ví dụ đứng cạnh dầm thép, máy phát điện hay xe cộ, app không in con số hướng. Thà không có số còn hơn in sai. Hãy bước ra xa kim loại vài bước và xoay máy theo hình số 8 để cảm biến tự hiệu chỉnh lại.
La bàn hướng bắc thật và bắc từ
La bàn từ chỉ về bắc từ, có thể lệch vài độ so với bắc thật (bắc địa lý) tuỳ nơi bạn đứng. Bản vẽ, bản đồ và thiết kế anten thường dùng bắc thật.
ProofCam lấy bắc thật như sau:
- Android cộng thêm độ từ thiên tại vị trí của bạn vào hướng bắc từ.
- iPhone dùng hướng bắc thật do hệ thống cung cấp.
Dữ liệu bằng chứng lưu cả hướng theo bắc thật, hướng theo bắc từ và độ từ thiên, để người xem lại ảnh thấy được cả hai.
Góc ngẩng, góc nghiêng trên ảnh
Góc ngẩng (camera chúc lên hay xuống) và góc nghiêng (camera xoay sang trái hay phải) luôn được lưu trong dữ liệu bằng chứng của ảnh, kể cả khi không in ra.
Muốn in lên watermark, bật Góc ngẩng / nghiêng trong mẫu. In lên ảnh là tính năng Plus. Rất có ích khi chính góc đó là thứ cần ghi lại:
- độ nghiêng của dãy tấm pin, chụp dọc theo khung;
- cột, trụ anten hay tấm cốp pha có bị lệch phương đứng không;
- độ dốc của mương thoát nước hay đường dốc.
Các giá trị lấy từ cảm biến chuyển động, tức là phản ánh cách bạn cầm máy. Hãy áp máy cẩn thận theo bề mặt cần đo. ProofCam không công bố sai số cho các số đo này; khi cần đo chính thức, hãy dùng thiết bị chuyên dụng.
Đo độ nghiêng bằng điện thoại: màn hình riêng trên iPhone
iPhone có màn hình riêng: Cài đặt → Đo độ nghiêng, với bốn chế độ:
| Chế độ | Dùng để |
|---|---|
| Mặt phẳng | Đặt máy nằm trên sàn, mặt bàn, tấm pin để đọc độ nghiêng |
| Phương đứng | Áp máy vào tường, cột, trụ |
| Dầm/ống | Đặt máy dọc theo dầm hoặc ống |
| Anten | Góc phương vị theo bắc thật và góc chúc của anten (Plus) |
Nút Giữ số giữ nguyên kết quả, để bạn nhấc máy ra khỏi bề mặt mà vẫn đọc được.
Android không có màn hình đo độ nghiêng riêng. Anh em viễn thông dùng Android thì có công cụ đo góc anten AngleCam, cần gói Plus hoặc gói viễn thông. Xem thêm cách kiểm tra anten trong bài nghiệm thu trạm BTS.
Bộ ảnh 4 hướng
Nhiều quy trình nghiệm thu yêu cầu ảnh nhìn về bắc, đông, nam, tây từ cùng một điểm: quanh chân cột, quanh hệ pin mặt trời, ở mốc ranh thửa đất. Bộ ảnh 4 hướng của ProofCam dùng la bàn dẫn bạn tới từng hướng, chụp đủ bốn tấm và ghép thành ảnh 2×2. Khi la bàn không đáng tin, app không cho chụp hướng đó. Đây là tính năng Plus.
Xem bộ ảnh này nằm ở đâu trong danh sách góc chụp đầy đủ ở bài hướng dẫn chụp ảnh công trình và nghiệm thu điện mặt trời áp mái.
Cảm biến điện thoại và thiết bị đo ngoài
Mọi thứ trong bài này dùng cảm biến có sẵn trong máy: gia tốc kế, con quay hồi chuyển và cảm biến từ trường. Đủ tốt để ghi lại hướng và độ nghiêng gần đúng trên ảnh. Khi cần vị trí chính xác cỡ trắc địa hay khoảng cách chuẩn, ProofCam còn đọc được thiết bị ngoài như máy thu RTK GNSS và máy đo laser; xem máy đo hiện trường, RTK, laser.
Nếu cần cả toạ độ UTM hay MGRS trên cùng tấm ảnh, xem đổi định dạng toạ độ trên ảnh.
Gói và nền tảng
| Tính năng | Gói | Android | iPhone |
|---|---|---|---|
| Thước thuỷ trên khung ngắm, Đặt 0 | Free | Nút Thước thuỷ (chế độ chụp ảnh) | Bật trong Cài đặt |
| Dòng la bàn (bắc thật / bắc từ) | Free | Có (cộng độ từ thiên) | Có (hướng bắc thật của hệ thống) |
| Lưu góc ngẩng, nghiêng trong dữ liệu bằng chứng | Free | Có | Có |
| In góc ngẩng / nghiêng lên ảnh | Plus | Có | Có |
| Đo độ nghiêng: Mặt phẳng, Phương đứng, Dầm/ống, Giữ số | Free | Không có màn hình riêng | Có |
| Chế độ Anten / AngleCam | Plus (Android: hoặc gói viễn thông) | AngleCam | Chế độ Anten |
| Bộ ảnh 4 hướng kèm ảnh ghép | Plus | Có | Có |
Câu hỏi thường gặp
Sao ảnh của tôi không có số la bàn?
La bàn bị đánh giá là không đáng tin, thường do gần kim loại hoặc nam châm. ProofCam không in hướng thay vì in sai. Hãy tránh xa kim loại và xoay máy hình số 8 để hiệu chỉnh.
Chữ T hay M sau góc phương vị nghĩa là gì?
T là bắc thật, M là bắc từ. Dữ liệu bằng chứng lưu cả hai, kèm độ từ thiên.
Không in lên ảnh thì góc ngẩng, góc nghiêng có được lưu không?
Có. Chúng luôn được lưu trong dữ liệu bằng chứng của ảnh. In lên watermark thì cần gói Plus.
Điện thoại có đủ chính xác để đo nghiệm thu chính thức không?
Hãy coi đây là công cụ ghi nhận, không phải thiết bị trắc địa. Việc cần độ chính xác cao thì dùng máy đo chuyên dụng và ghi kết quả của máy lên ảnh.
Xem thêm: máy đo hiện trường, RTK, laser và cảnh báo ảnh bị mờ, thiếu sáng.
